DATSJA

Schrijven als ontlasting van de geest

30 oktober • Geschreven door Ivo Jansen

Ons werkgeheugen krijgt iedere dag veel te verwerken: To do’s, nieuws-updates, berichtjes van vrienden en collega’s. Bovendien vragen de échte mensen om je heen ook nog om aandacht. En het lijkt wel of er alleen maar nieuwe informatie bíj komt. Hoe lang kan dat eigenlijk zo doorgaan?

Je hoort mensen vaak zeggen dat hun hoofd vol zit of zelfs overloopt en dat er even niets meer bij kan. ‘Misschien eens een cursus Mindfulness overwegen of Yoga?’ Je zou willen dat je al die gedachten, meningen en overtuigingen gewoon eens simpelweg kon doortrekken om vervolgens opgelucht en met een leeg hoofd aan een nieuwe dag te beginnen. Even de ramen tegen elkaar open zetten en doorluchten die kamer. Waarschijnlijk zou je er ook nog lekkerder door slapen. Maar zo eenvoudig is het natuurlijk allemaal niet. Hoewel… ik zal je eens wat vertellen over Proprioceptive Writing.

Reinekke Lengelle vertelde tijdens haar bewonderenswaardige training ‘Met Andere Woorden: loopbaan & levensverhaal’ op de Haagse Hogeschool over een schrijfoefening die het werkgeheugen ontlast. De methode heet Proprioceptive Writing en is ontwikkeld door Linda Trichter Metcalf & Tobin Simon. Gelukkig klínkt het ingewikkelder dan het is, let maar eens op. Je hebt slechts drie dingen nodig:

  1. een leeg wit blaadje,
  2. een fijne pen en
  3. 20 minuten van je tijd.

De voordelen: het kost niks en je kunt er meteen mee beginnen! Oké, meer rust in mijn hoofd, een opgeruimde geest, dat wil ik ook wel. Hoe werkt het?
Proprioceptive Writing is simpelweg het opmerken van je gedachten en die letterlijk en zonder censuur opschrijven. Het maakt niet uit of het mooie zinnen zijn en of het grammaticaal wel klopt. Wees gerust: niemand hoeft het te lezen of te ‘liken’. Geen druk dus.

Hoe gaat het in z’n werk?

  • Leg het papier en de fijne pen voor je op tafel. Het kan helpen om op de achtergrond barokmuziek aan te zetten (muziek die vrolijk voortpingelt en niet irriteert). Deze, overigens heel toepasselijk, meerstemmige muziek heeft het ritme van een rustige hartslag. Laat je niet afleiden en zet een aftelklok op twintig minuten.
  • Als een oude radio met een antenne stem je af op je gedachten. Welke gedachten constateer je? Schrijf ze letterlijk op, zonder remmingen.
  • Vraag je herhaaldelijk af, terwijl je jouw gedachten noteert: ‘Wat bedoel ik met..?’ Probeer te begrijpen wat je denkt, open de deur naar de onderliggende betekenissen, waarden en overtuigingen. Noteer deze vragen en de antwoorden en laat je gedachtestroom zijn weg weer vervolgen.

Voorbeeld: ~gedachtestroom~ Morgen moet ik weer naar mijn werk. Ik word moe van de gedachte aan mijn werk… (tweede stem:) Wat bedoel ik met ‘ik word er moe van’? (eerste stem weer:) Mijn werkzaamheden zijn zo saai saai saai en mijn baas zuigt energie. (tweede stem:) Wat bedoel ik met ‘zuigt energie’? etc.

Na twintig minuten leeglopen, zul je verrast zijn over de hoeveelheid papier die je hebt verbruikt. Alle gedachten en gevoelens die daar staan, mogen er zijn. Nu je klaar bent, stel je jezelf alleen nog de volgende vragen: welke gedachten waren er wel, maar heb ik toch niet opgeschreven? Hoe voel ik me nu? Van welk groter verhaal is dit schrijfsel nu onderdeel? De antwoorden op deze vragen zullen ook interessant voor je zijn.

Het is gedaan, je gedachten zijn niet onopgemerkt gebleven. Oude vastgekoekte denkbeelden zijn verteerd en er is ruimte gemaakt voor nieuwe creativiteit. Je kunt je schrijfsel nu netjes bewaren of symbolisch verbranden, doortrekken of als een prop met een boogje in een prullenbak gooien. Wat jij wilt. Fijne dag vandaag! Morgen weer?